In deze serie gaan we terug naar de studententijd van een beroemde ex-student van de HvA. Deze keer: Ahmed Marcouch.
DOOR: GABRIEL ALEXANDER DERIGA
VOOR: HAVANA
Tot zijn tiende heeft Ahmed geen les gehad. Knap schopte hij het tot stadsdeelvoorzitter van Slotervaart – als eerste Marokkaan. Hij had niet de droom om politicus te worden, studeren deed hij dan ook voor zijn eigen ontwikkeling. “Ik was een achterstandskind en moest een achterstand inhalen.” Ahmed ging de lerarenopleiding Maatschappijleer volgen (van 1995-2000). Het was een avondopleiding, waardoor hij overdag werkte, als politieagent. “Ik was boeven aan het vangen en bekeuringen aan het uitdelen.”
Waarom een avondopleiding?
“Ik had altijd de droom om weer te gaan studeren. Tot mijn tiende woonde ik in Marokko en heb ik geen onderwijs gehad. Ik was letterlijk een achterstandskind. In 1979 kwam ik naar Nederland en kreeg ik voor het eerst onderwijs. Daarna volgde ik nog wat opleidingen zoals de LTS en MTS, die laatste maakte ik echter niet af, en kwam te werken als ziekenverzorgende. Maar dat was niets voor mij en ik ging in een fabriek werken. Daar kwam ik tot de conclusie dat ik daar niet al te lang moest blijven omdat ik het er aan het verslijten was. Ik wilde toen ‘s avonds gaan studeren en zocht een dagbaan en dat werd de politie. Op de politieschool zeiden ze: ‘Meneer Marcouch, u heeft twee problemen. Ten eerste zullen je collega’s je niet 1, 2, 3 accepteren omdat je allochtoon bent. Ten tweede zal jouw cultureel etnische achterban je voortdurend voor verrader uitmaken.’ Dat belooft wat, dacht ik. In een Arabisch verhalenboek had ik eens gelezen over een haas en een vos. De clou van het verhaal was dat een haas altijd een hol heeft met een in- en uitgang. Als de vos van de ene kant kwam, kon de haas via de andere vluchten. Ik zorgde ervoor dat ik niet gegijzeld kon worden door de politieopleiding, door ernaast te gaan studeren. Zo kon ik twee kanten op.”
Slim. Je koos voor de lerarenopleiding Maatschappijleer omdat je eventueel leraar wilde worden?
“Nee, mijn doel was puur mezelf te ontwikkelen. In Nederland heb ik op mijn tiende voor het eerst een pen vastgehouden; ik moest een achterstand goedmaken. Als ik terugkijk naar wat de formule daarvoor geweest is, is dat ik krantenbezorger ben geweest van de Volkskrant. Ik las dagelijks de Volkskrant en dat is belangrijk geweest voor mijn taalontwikkeling. Ik probeerde het Nederlands altijd zodanig uit te spreken dat je geen accent kon horen. Toentertijd was nieuwslezer Fred Emmer mijn voorbeeld omdat hij heel mooi Nederlands sprak. Dan zat ik op de bank en deed ik hem na. Door de Volkskrant raakte ik geïnteresseerd in politiek en maatschappij. Bovendien vond ik maatschappijleer een erg leuk vak op de middelbare school, dus vandaar mijn keuze voor deze studie. Mijn vooropleiding was echter niet geschikt, dus ik moest een intaketest maken. Ik scoorde een 8.”
Erg knap dat je zo’n achterstand goed hebt gemaakt.
“Als je verstand iets kan inbeelden, betekent het dat je de capaciteiten hebt om wat je je inbeeld te kunnen bereiken. Maar je moet er wel voor werken en kicken op de obstakels die je tegenkomt. Ik word altijd boos als mensen zeggen ‘ik heb gesolliciteerd maar ik ben gediscrimineerd, dus ik zit nu maar thuis.’ Nee, je moet die leraar of weet ik veel wat laten zien dat je het kan! Ik heb ook obstakels gehad, maar ik kom er altijd sterker uit. Investeren in taal is een belangrijke sleutel naar succes. Ik merk de laatste jaren dat het Nederlands in een verdomhoekje wordt gestopt en dat we straattaal naar binnen halen. Zelfs docenten Nederlands stellen woordenboeken samen met straattaal! Dat is niet goed, je moet een grens stellen: er moet duidelijk algemeen beschaafd Nederlands gesproken worden en dat moet je ook vol trots verkondigen. En mensen moeten zich schamen als ze dat niet kunnen. Wat mij betreft zou je het binnen de hogeschool verplicht moeten stellen om Nederlands te spreken. Het moet de voertaal zijn, ook onderling in de kantine, omdat ik merk, dat er een gebrek is in de taalontwikkeling. Ook bij hogeschoolstudenten. Voor een docent die voor de klas staat is het fatalistisch als diegene geen goed Nederlands spreekt. Mijn motto is: een onsje voorbeeld doet beter dan een pondje preken. Dat is het uitgangspunt, zeker voor mensen die op de Efa studeren.”
Heeft je opleiding je verandert?
“Zeker. Mijn docenten hebben mij buitengewoon veel geïnspireerd om te staan in de samenleving zoals ik dat nu doe en ze zijn goede vrienden van mij geworden. En door een vak als filosofie ben ik anders gaan kijken naar de werkelijkheid. In een andere tijd zou filosofie een heidens vak geweest zijn, omdat het je doet twijfelen aan het bestaan van God en dat deugt niet.”
Wat vind je van discussies over hoofddoekjesverboden op scholen?
“Belangrijk is dat we goed scheiden wat een hoofddoek en wat een burka is. Ik vind dat we in Nederland trots mogen zijn dat binnen onze scholen islamitische vrouwen met een hoofddoek gewoon les kunnen volgen. Uiteindelijk gaat het erom dat je je inspant om de lesstof je eigen te maken. Ik kan niets bedenken wat een hoofddoek in de weg doet staan. Maar een burka is een ander verhaal. Ik begrijp de keuze voor een burka, maar ik neig naar het standpunt om te zeggen dat een burka niet toelaatbaar is op school. Wanneer je met elkaar studeert is interactie met je medestudenten noodzakelijk en daar hoort een gezichtsuitdrukking bij en daar past een burka gewoon niet in. En ik vind ook dat vanuit mijn islamitische invalshoek geen noodzaak ligt om een burka te dragen. Ik vind die overdrevenheid overbodig en ik vind het niet thuishoren in een instituut dat zich bezighoudt met kennis en educatie.”
<KADER>
1969: geboren in het Marokkaanse dorp Beni Boughafar
1979: verhuist naar Nederland
1979-1982: basisschool
1982-1987: Lagere Technische School
1987-1993: verpleging, fabriek en politieschool
1993-2000: politie Amsterdam-Amstelland
1995-2000: lerarenopleiding Maatschappijleer
2000-2003: docent Maatschappijleer ROC /
2003-2006: coördinator jeugd en veiligheid / proces manager jeugdbeleid bij stadsdeel Zeeburg
2003-2005: woordvoerder UMMAO (Unie van Marokkaanse Moskeeën)
2006-heden: stadsdeelvoorzitter Slotervaart
Andere artikelen
De titel komt dan hier, lang wel nie